Rating:
แมลงวัน การดำรงชีวิต 1

การผสมพันธุ์ (Mating)

การดำเนินชีวิต-หากิน ของแมลงวัน

1. การผสมพันธุ์ (Mating)

ในแมลงวันตัวผู้จะเริ่มผสมพันธ์ได้เมื่ออายุประมาณ 1 วันหรือมากกว่า 18 ชั่วโมงขึ้นไป แมลงวันตัวเมียจะเริ่มผสมพันธ์ได้เมื่ออายุมากกว่า 1 วัน ประมาณ 30 ชั่วโมงขึ้นไป ในสภาพแวดล้มที่มีอุณหภูมิที่เหมาะสม สิ่งที่กระคุ้นให้แมลงวันผสมพันธ์ได้แก่ การมองเห็น ฟีโรโมน โดยแมลงวันตัวเมียจะมีฟีโรโมนมูสคาเลอ (Muscalure) ดึงดูดให้แมลงวันตัวผู้มาผสมพันธ์ และยังค้นพบฮอร์โมนจากแมลงวันตัวผู้ ที่ทำให้ตัวผู้และตัวเมียมาพบกัน ตามปกติตัวเมียจะผสมพันธ์เพียงครั้งเดียว จากนั้นเชื้อตัวผู้จะถูกเก็บไว้ในถุงเก็บน้ำเชื้อ (Spermatheca) ของตัวเมีย เชื้อตัวผู้จะสามารถผสมไข่ได้นาน 3 สัปดาห์หรือมากกว่า

2. การวางไข่ (Oviposition)

แมลงวัน การวางไข่

การวางไข่ (Oviposition)

แมลงวันตัวเมียชอบวางไข่ในแหล่งที่มีอาหารสมบูรณ์ มีกลิ่นของเสียและสิ่งปฏิกูลต่างๆ โดยเฉพาะกลิ่นก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ แอมโมเนีย และกลิ่นเหม็นอื่นๆจากสิ่งปฏิกูล แมลงวันจะวางไข่ไว้ใต้พื้นผิวที่มีร่มเงา หรือมุมอับแสง เพื่อป้องกันความร้อน ความแห้ง ที่จะส่งผลต่อการเจริญเติบโตของตัวหนอน การวางไข่ใช้เวลาน้อยที่สุด 1.8 วัน ในอุณหภูมิ 35 องศาเซลเซียส และใช้เวลา 9 วัน ในอุณหภูมิ 15 องศาเซลเซียส ซึ่งไข่จะวางเร็วหรือช้านั้นขึ้นอยู่กับอุณหภูมิเป็นสำคัญ

  แมลงวันสามารถวางไข่ได้เฉลี่ย 10 ครั้งหรือมากกว่า ในห้องทดลอง แต่ในธรรมชาติจะวางไข่ได้เพียง 1-2 ครั้งเท่านั้น เนื่องจากแมลงวันในธรรมชาติ จะมีอายุขัยสั้นกว่าในห้องทดลอง และในการวางไข่หนึ่งครั้ง แมลงวันสามารถออกไข่ได้ครั้งละประมาณ 120 ฟอง (หากไม่มีสิ่งรบกวน) และมักจะวางไข่เป็นกลุ่มในที่เดียว และวางไข่ในแหล่งเดียวกันด้วย

3. อายุขัยแมลงวัน (Longevity)

แมลงวันมีอายุขัยสั้น เฉลี่ยประมาณ 3-4 สัปดาห์ โดยร้อยละ 50 จะตายในระยะ 3-6 วันแรก และส่วนน้อยที่จะมีชีวิตอยู่ถึง 8-10 วัน แต่ในห้องทดลอง แมลงวันตัวผู้มีอายุขัยเฉลี่ยประมาณ 17 วัน แมลงวันตัวเมียมีอายุขัยประมาณ 29 วัน (โดยต้องควบคุมอุณหภูมิที่ 25 องศาเซลเซียส และความชื้นที่ร้อยละ 15 ) แมลงวันจึงมีอายุขัยโดยเฉลี่ยตามข้างต้นที่กล่าวไว้

โดยมากแล้วแมลงวันส่วนใหญ่จะตายไปก่อนที่จะมีการวางไข่ขยายพันธ์ แต่ก็มีแมลงวันบางส่วนที่สามารถวางไข่ได้มากกว่า 2-3 ครั้ง ปัจจัยที่ส่งผลต่ออายุขัยของแมลงวัน ได้แก่ เชื้อราบางชนิด เช่น Entomophthora muscae เป็นต้น ลักษณะของโรงเรือนที่เพาะเลี้ยง ความชื้น อุณหภูมิ และฤดูกาล ซึ่งมีส่วนสำคัญที่ส่งผลต่ออายุขัยของแมลงวันว่าจะมีอายุขัยสั้นหรืออายุขัยยาว

แมลงวัน การดำรงชีวิต 2

แมลงวันตอม

4. ที่อยู่อาศัย และแหล่งเพาะพันธุ์

แมลงวันจะเลือกวางไข่ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของหนอนแมลงวัน คือใกล้แหล่งอาหาร และมีความชื้นที่เหมาะสม เช่น กองขยะ สิ่งปฏิกูล เศษอาหาร ซากพืช ซากสัตว์ ที่ที่มีสารอินทรีย์ เป็นต้น มักพบแมลงวันในระยะไข่และตัวหนอนได้มากในฟาร์มเลี้ยงสัตว์ กองขยะในตลาดสด กองขยะในชุมชน สถานที่ชื้นและมีอาหาร ส่วนระยะตัวโม่งจะอาศัยอยู่ตามพื้นดินที่แห้ง ในระยะตัวแก่จะอาศัยอยู่ในที่ร่ม อบอุ่น และใกล้แหล่งอาหาร เช่น บ้านคน คอกสัตว์ พุ่มไม้ สายไฟฟ้า หรือวัตถุที่ห้อยแขวนมีลักษณะเป็นเส้นๆ เป็นต้น ส่วนแมลงวันตัวแก่ บินได้ไกล 9-10 กิโลเมตร ในเวลา 24 ชั่วโมง ส่วนแมลงวันหัวเขียว จะตอมอาหารพวกปลา ผลไม้  เช่น มะม่วงสุก ทุเรียน เป็นต้น เพื่อแพร่พันธุ์ ส่วนแมลงวันหัวเสือ จะแพร่พันธุ์ตามเนื้อสัตว์ เช่น เนื้อเค็ม ปลาเค็ม เป็นต้น ส่วนแมลงวันดูดเลือด จะแพร่พันธ์ตามคอกสัตว์

ดังนั้นในการควบคุมกำจัดแมลงวัน จึงต้องดำเนินการให้เหมาะสม ตามแต่สถานที่ที่อยู่อาศัยหรือแหล่งเพาะพันธุ์ เช่น ถ้าจะกำจัดตัวหนอน ต้องไปกำจัดบริเวณกองขยะ ถ้าจะกำจัดแมลงวันตัวแก่ ต้องกำจัดบริเวณที่เกาะพักและแหล่งอาหารของมัน เป็นต้น

5. แหล่งอาหาร

แมลงวันชอบกินอาหารแทบทุกชนิด ทั้งของสดและของบูดเน่า เช่น ขนมหวาน น้ำตาล ผลไม้เน่า ซากสัตว์ เศษอาหาร เป็นต้น เนื่องจากแหล่งอาหารเหล่านี้ มีการย่อยสลาย ทำให้สารน้ำต่างๆไหลออกมา ง่ายต่อการดูดกินอาหารของแมลงวัน เช่น น้ำหวาน น้ำเหลือง น้ำเลือด เป็นต้น

การกินอาหารของแมลงวัน แมลงวันจะใช้ปากดูดกลืนอาหารเหลวเข้าปากโดยตรง ส่วนอาหารที่เป็นลักษณะของแข็ง แมลงวันจะปล่อยน้ำลายออกมา เพื่อใช้ย่อยอาหารแล้วดูดกิน แมลงวันกินอาหารได้หลายชนิด แมงวันชอบกินอาหารจำพวกแป้ง แมลงวันหัวเขียว ชอบกินอาหารจำพวกเนื้อสัตว์ แมลงวันส่วนมากหากินตามกองขยะ เศษอาหาร หรือตอมอาหารของมนุษย์ ตัวเต็มวัยชอบออกหากินเวลากลางวัน ไม่ชอบแสงแดดจัด รัศมีการออกหากินประมาณ 3 กิโลเมตร

6. เวลาออกหากิน

แมลงวันจะออกหากินช่วงเวลากลางวัน กลางคืนจะพักผ่อน ตอนกลองวันเราจึงพบแมลงวันได้ง่ายตามแหล่งอาหารของมัน ส่วนตอนกลางคืน มักจะพบตามพุ่มไม้ คอกสัตว์ ผนังอาคาร สายไฟ ซอกฝ้าเพดาน เป็นต้น การที่เรารู้ข้อมูลช่วงเวลาออกหากิน แหล่งหากิน และข้อมูลช่วงเวลาพักผ่อน และแหล่งพักผ่อน ทำให้เราสามารถวางแผนควบคุมกำจัดแมลงวันได้ง่ายขึ้น โดยใช้สารเคมีฉีดพ่น หรือใช้แผ่นกาวดักจับแมลงวัน กับดัก แผ่นล่อ เหยื่อล่อ ให้ได้ผลดีขึ้น

7. แสงสว่าง

แมลงวันชอบแสงสว่าง จึงชอบบินเข้าหาที่ที่มีแสงสว่างเสมอ มนุษย์จึงคิดค้นประดิษฐ์ ทำกับดักแมลงวัน โดยใช้แสงหรือสารที่สว่าง เพื่อล่อให้แมลงวันบินเข้ามาตอมที่เหยื่อล่อ แล้วติดอยู่ในกับดัก แมลงวันบางชนิดนอกจากจะชอบแสงสว่างแบบธรรมชาติ ยังชอบแสงอัลตร้าไวโอเลต (UV Light) โดยเฉพาะแมลงวันหัวเขียว จึงมีการกำจัดแมลงวัน โดยใช้ตะเกียงแสงอัลตร้าไวโอเลต ล่อให้แมลงวันมาเล่นกับแสงไฟ แล้วถูกไฟช็อตตาย หรือติดอยู่ในกับดักไฟฟ้า

8. การบิน การแพร่ และระยะการบิน

โดยปกติแล้วแมลงวัน จะออกหากินและวางไข่ใกล้กับแหล่งอาหารของมัน ซึ่งก็คือตามบ้านคน ตามซากอาหารเน่าเสีย กองขยะ เป็นต้น โดยแมลงวันจะบินไปมา เป็นระยะทางใกล้ๆจากแหล่งอาศัย หรือแหล่งหากิน จากจุดหนึ่งไปยังอีกจุด แต่ลางครั้งแมลงวันอาจถูกกระแสลมพัดพาไปไกลจากแหล่งเดิม หรือบางครั้งแหล่งที่อยู่อาศัยขาดแคลนอาหาร แมลงวันก็อาจจะออกบินไปหาแหล่งอาหารใหม่ที่ไกลออกไป

ปัจจัยที่มีผลต่อการบินของแมลงวัน เช่น กลิ่นอาหาร แสงสว่าง อุณหภูมิ แหล่งอาหาร เป็นต้น โดยเฉลี่ยแล้วแมลงวันสามารถบินหาอาหารได้ไกลถึง 10 กิโลเมตร ดังนั้น การควบคุมกำจัดแมลงวัน โดยการ ไล่ ล่อ สร้างกับดัก ใช้แผ่นกาวดักแมลงวัน สร้างเครื่องดัก โครงงาน ควบคุมเฉพาะบ้านใดบ้านหนึ่งจึงไม่ได้ผลสมบูรณ์ ต้องดำเนินการพร้อมกันทั้งชุมชน  เพื่อประสิทธิภาพในการกำจัดแมลงวันที่สมบูรณ์

ขอบคุณบทความจาก
http://www.med.cmu.ac.th/dept/parasite/public/Fly.htm
www.pasusat.com/แมลงวัน/
http://th.wikipedia.org/wiki/แมลงวัน
ขอบคุณ รูปภาพประกอบจาก Google

Summary
Article Name
บทความ การดำรงชีวิต-หากิน ของแมลงวัน
Description
การดำรงชีวิต-หากิน ของแมลงวัน การผสมพันธุ์ การวางไข่ ที่อยู่อาศัย
Author
Publisher Name
เผยแพร่โดย แผ่นกาวดักแมลงวัน ดอทเน็ต
Publisher Logo